Kim tự tháp chuyển đổi số - một khái niệm thú vị về công nghệ

Blog 195
Kim tự tháp chuyển đổi số là một khái niệm sinh ra nhằm cung cấp cho chúng ta một cái nhìn rõ hơn về vai trò của công nghệ trong quá trình chuyển đổi số.

1. Mô hình kim tự tháp chuyển đổi số

Kim tự tháp chuyển đổi số là một khái niệm thú vị, nó mô tả cách các phần tử nhỏ hơn có thể tác động mạnh mẽ thế nào đến những yếu tố cốt lõi trong mô hình kinh doanh. Từ đó, giúp chúng ta nhận định chính xác điều gì cần phát huy hoặc cần loại bỏ để mô hình này được tối ưu một cách hoàn hảo cho phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp.

Khái niệm về kim tự tháp chuyển đổi số là một ý tưởng khá mới mẻ, vậy nên chưa có sự thống nhất tuyệt đối giữa các chuyên gia trong việc xây dựng mô hình này. Nhưng nhìn chung, chúng đều tuân thủ theo một trật tự từ trên xuống dưới, từ các yếu tố bao quát đến các thành phần nhỏ hơn và mỗi thành phần đều thực hiện những chức năng riêng biệt.

Dưới đây là một mô hình của kim tự tháp chuyển đổi số phổ biến.

Mô hình kim tự tháp chuyển đổi số

(Mô hình kim tự tháp chuyển đổi số)

Theo mô hình trên, chúng ta sẽ có 5 khối chính, lần lượt chia thành 3 lớp khác nhau, bao gồm:

  • Lớp Chiến lược: toàn bộ mô hình và mục tiêu cốt lõi của doanh nghiệp
  • Lớp Triển khai: các hình thức hoạt động, phương thức vận hành và kế hoạch kinh doanh cụ thể.
  • Lớp Công nghệ: những công nghệ trợ giúp cho doanh nghiệp hoạt động và tối ưu hóa quy trình của mình.

Với mô tả này, ta thấy các khái niệm sẽ dần cụ thể hơn khi tiến về phần đáy của kim tự tháp. Bởi vì phần đáy giải quyết những nhiệm vụ do các lớp bên trên đề ra. Vì vậy lớp Công nghệ càng mạnh, độ vững chắc của kim tự tháp càng được củng cố. Số lượng phần tử của lớp này càng lớn, đáy của kim tự tháp sẽ được mở rộng và “chống đỡ” tốt hơn cho những khái niệm bên trên.

Tuy nhiên, Công nghệ không hoàn toàn là yếu tốt cốt lõi giúp mô hình này tồn tại.
 Vậy Công nghệ có giữ vai trò quan trọng không? – Dĩ nhiên là có!
 Nhưng nó có đóng vai trò then chốt không? – Không hẳn là vậy!

Để hiểu rõ vì sao lại có nhận định này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về mô hình kim tự tháp chuyển đổi số nhé.

 

2. Các lớp trong mô hình kim tự tháp chuyển đổi số

2.1 Lớp Chiến lược

Là lớp trên cùng của kim tự tháp, lớp Chiến lược xác định mô hình kinh doanh của doanh nghiệp.

Vì chúng ta đang đề cập đến môi trường kỹ thuật số, nên doanh nghiệp phải có một Chiến lược kinh doanh đánh giá tốt các cơ hội và nguy cơ tiềm ẩn của thị trường này, bao gồm:

  • Nhu cầu và độ lớn của thị trường hoặc thị trường ngách.
  • Phân phối sản phẩm gì và phân phối cho ai.
  • Cần những ai để có thể tạo ra và phân phối sản phẩm này.
  • Các chiến lược liên quan khác (mở rộng mô hình, tạo doanh thu lớn hơn,…).

Lớp Chiến lược định hình những mục tiêu quan trọng nhất mà một doanh nghiệp cần theo đuổi. Tuy nhiên, hạn chế là những mục tiêu được đề cập chưa có sự cụ thể cao. Nó đơn giản chỉ trả lời cho câu hỏi “What” - tức là những gì cần thực hiện để đi đến cái đích mà chúng ta mong muốn. Còn vấn đề làm như thế nào – “How” vẫn còn đang bị bỏ ngỏ.

Nên để trả lời cho câu hỏi “How” chúng ta cần lớp Triển khai.

Câu hỏi cho cái gì

(Lớp Chiến lược đại diện cho "What" – mục tiêu của doanh nghiệp là gì)

 

2.2 Lớp Triển khai

Nhằm hiện thực hóa những mục tiêu của lớp Chiến lược, các thành phần ở lớp Triển khai được chia làm 3 yếu tố chính, chúng giải quyết những quy trình làm việc cụ thể của doanh nghiệp, bao gồm: 

  • Hoạt động sản xuất: là những kế hoạch cụ thể cho sản xuất, cung ứng hay phân phối được áp dụng để tạo nên bức tranh tổng quan về cách mà sản phẩm sẽ được tạo ra và đến tay người tiêu dùng.
  • Phương thức vận hành: là cách tổ chức bộ máy nhân sự, thiết lập quy trình và xác định công cụ hỗ trợ cho công việc nhằm đáp ứng các yêu cầu của hoạt động sản xuất bên trên.
  • Chiến lược kinh doanh: xoay quanh việc bán hàng và marketing, tập trung vào mối quan hệ giữa sản phẩm và khách hàng nhằm tạo ra doanh thu và chiếm lĩnh thị trường. Có khá nhiều công ty tập trung hầu hết nguồn lực của mình vào công đoạn này.

3 khối trong lớp Triển khai đã giải quyết vấn đề “How” được đặt ra ở lớp Chiến lược, chính là:

  • Làm sao để tạo ra sản phẩm – khối Sản xuất.
  • Làm sao để quản lý sản phẩm – khối Vận hành.
  • Làm sao để bán sản phẩm – khối Kinh doanh.

Giải quyết vấn đề như thế nào

(Lớp Triển khai đã trả lời cho những câu hỏi mà lớp Chiến lược đưa ra)

Như chúng ta thấy, việc giải quyết 2 câu hỏi “What – làm gì” và “How – làm như thế nào” đã cơ bản xác định được mô hình hoạt động của một doanh nghiệp. Mà trong thực tế, rất nhiều doanh nghiệp chỉ cần sở hữu 2 yếu tố này là có thể vận hành tốt việc kinh doanh của mình.

Vậy nếu doanh nghiệp đã hoạt động tốt, tại sao lại cần đến mô hình kim tự tháp chuyển đổi số này? Tại sao lớp Công nghệ xuất hiện, nó có tác động gì đến các yếu tố bên trên?

Đây chính là lúc mọi thứ trở nên thú vị. Vì mức độ cụ thể của tầng thứ 3 lớn hơn rất nhiều so với 2 tầng bên trên, nên tác động của nó cũng có chiều sâu rõ rệt nhất. Chiều sâu đó là gì, chúng ta hãy cùng tìm hiểu ngay nhé.

 

2.3 Lớp Công nghệ

Lớp Công nghệ được hình thành từ tập hợp những giải pháp công nghệ hiện đại mà doanh nghiệp có thể tiếp cận. Đó có thể là những thiết bị mới, công cụ phần mềm, hoặc các nền tảng trực tuyến, v.v. nhưng nhìn chung sẽ nằm trong những nhóm:

  • Nhóm hỗ trợ trực tiếp: các loại robot, thiết bị thông minh, thiết bị IoT, xe tự hành.
  • Nhóm thu thập thông tin: ERP, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn.
  • Nhóm nền tảng: Cloud, IoT, công nghệ 5G.
  • Nhóm quảng bá: mạng xã hội, kênh truyền thông.

Công nghệ thay đổi tương lai

(lớp Công nghệ là mấu chốt cho sự thay đổi)

Như vừa rồi chúng ta đặt ra vấn đề: tại sao một doanh nghiệp đã hoạt động tốt lại cần sự có mặt của Công nghệ?

Trả lời cho câu hỏi này sẽ là: “không cần thiết” nếu như mọi thứ vẫn còn dừng lại ở thời kỳ những năm 90, 2000,… khi mà thế giới còn chưa biết đến công nghiệp 4.0 hay “thế giới phẳng” là gì.

Nhưng hiện tại mọi thứ đã thay đổi, thế giới luôn luôn tịnh tiến, cái tốt của ngày hôm qua chưa hẳn đã là cái tốt của ngày hôm nay. Bạn có đang sử dụng một chiếc máy tính từ 10 năm trước không? Hay bạn có đang dùng cùng một chiếc điện thoại trong vòng 5 năm qua? Vì sao?

Vì nhu cầu của chúng ta đã lớn hơn trước rất nhiều, có thể là do công việc, học tập hoặc bất cứ lý do gì khác. Nhưng tựu chung lại, mọi người đã dần quen với những thay đổi liên tục và thích ứng với nó. Vì đơn giản: chúng ta là người được hưởng lợi nhiều nhất từ điều này.

Câu chuyện cũng tương tự với ngành công nghiệp mà chúng ta nhắc đến. Với sự xuất hiện của thời kỳ mới, nhu cầu sản xuất và sử dụng sản phẩm đang được mở rộng không ngừng, dẫn đến việc các doanh nghiệp phải đáp ứng liên tục để thỏa mãn thị hiếu của người tiêu dùng.

Và theo quy luật cung – cầu, nguồn cung để giải quyết tình trạng trên không gì khác ngoài sự phát triển của Công nghệ. Công nghệ chính là đại diện cho ý tưởng “Why” – tại sao chúng ta cần tối ưu mô hình của mình để phù hợp với thị trường.